Bilişsel Haritalama ve Nörobiyolojik Zemin

Bilişsel harita; beynimizin yaşadığımız çevreyi, sokakları, binaları ve rotaları zihnimizde üç boyutlu bir görsel harita gibi kaydetme sürecidir.

Günlük hayatta farkında olmadan bu sistemi sürekli kullanırız:

  • Gece yarısı ışıkları açmadan evdeki eşyalara çarpmadan mutfağa gidip su içebilmeniz.

  • Yıllardır gitmediğiniz bir yere girdiğinizde kantinin yerini elinizle koymuş gibi bulabilmeniz,

  • Her zaman kullandığınız ana yol kapandığında, beyninizin hemen alternatif ara sokak rotaları üretebilmesi tamamen bu zihinsel harita sayesindedir.

  • Hafızamızın ve yön duygumuzun merkezi olan hipokampus bölgesinde.

Sinir Sistemi ve Stres Yönetimi Öz-Değerlendirmesi

Beklenmedik Büyük Bir Kriz Anında (Örn: Ani bir borç, iş/okul krizi) İlk Tepkiniz Ne Olur?
Gün İçinde İşler Üst Üste Gelip Sıkıştığınızda Bedeniniz Ne Söyler?
Çevrenizdeki İnsanların ve "Dış Dünyanın" Stres Yönetiminize Etkisi Nedir?

Stresli Bir Dönemin Ardından Bu Kaygıyı Yönetme Şekliniz Genellikle Nedir?

Zihinsel Şeffaflık ve "Metakognisyon" (Düşünceler Üzerine Düşünme)

  • Hiç bir şeyi öğrenmeye çalışırken "Ben bu yöntemi anlamıyorum, en iyisi yazarak çalışayım" dediniz mi? Ya da yoğun bir öfke anında kendinizi dışarıdan izleyip "Şu an aşırı tepki veriyorum, biraz sakinleşmeliyim" diye düşündünüz mü?

    Eğer bu ve benzeri durumları yaşadıysanız, harika bir haberimiz var: Zihninizin en gelişmiş özelliğini, yani metakognisyonu kullandınız.

  • Tartışma Esnasında: Biriyle tartışırken karşınızdaki kişi eleştirel bir cümle kurdu ve içinizde ani bir öfke patlaması hissettiniz.

  • Metakognisyon devrede olduğunda: O an öfkeyle bağırmak yerine kendinizi dışarıdan bir göz gibi izlersiniz: "Şu an egom zedelendiği için savunmaya geçmek istiyorum, karşımdakini gerçekten duymuyorum. Önce derin bir nefes almalıyım." demek yardımcı olur.

  • İş Yükü Arttığı Zaman: Önünüzde teslim etmeniz, yapmanız gereken bir iş veya yapılması gereken ev işleri, ofis, müşterilerinizle , öğrencilerle, çalışma arkadaşlarınızla işleriniz var. Genelde "Yarın 2 saatte tamamlarım" deyip erteleriz (buna psikolojide Planlama Yanılgısı denir).

  • Metakognisyon devrede olduğunda: Kendi zihinsel geçmişinizi analiz edersiniz: "Ben geçmişte de bu işlerimin 2 saat süreceğini düşünüp yanılmıştım, odaklanmam en az 4 saat alıyor ve dikkatim çabuk dağılıyor. Bu yüzden işi küçük parçalara bölerek bugünden başlamalıyım." diyerek stresi azaltırsınız.

Kötü Beslenmenin Zihinsel Tuzakları

Kronik Beyin Enflamasyonu (Zihinsel Sis): Sağlıksız beslenme vücutta iltihaplanmaya (enflamasyon) yol açar. Bu iltihap, sabahları yataktan kalkamama, geçmeyen bir beyin sisi, odaklanamama ve depresif ruh halidir.

Temiz, proteinli ve sağlıklı yağlardan oluşan bir öğün yediğinizde kan şekeriniz sabit kalır. Kan şekerinin çakılmaması demek, beynin " Panik yap!" alarmını aktif etmemek için önemlidir.